Methodiek
Operating model: van strategie naar hoe er maandag gewerkt wordt
Een operating model beschrijft hoe een organisatie haar strategie waarmaakt: welke capabilities ze nodig heeft, hoe het werk stroomt, wie waarover beslist, en welke informatie en techniek dat dragen.
Het korte antwoord
Een operating model beschrijft hoe een organisatie haar strategie waarmaakt: welke capabilities ze nodig heeft, hoe het werk stroomt, wie waarover beslist, en welke informatie en techniek dat dragen. Het is de brug tussen wat je wilt bereiken en hoe er maandagochtend gewerkt wordt.
De meeste strategieën stranden hier, niet op het idee
Een plan veronderstelt bijna altijd iets over de organisatie: dat ze sneller kan leveren, dat ze een nieuw segment kan bedienen, dat ze een systeem kan opnemen. Die veronderstelling wordt zelden getoetst.
- De strategie vraagt een capability die er niet is, en niemand heeft benoemd wie hem bouwt.
- Het werk stroomt door afdelingen die elk op hun eigen maat sturen. Zie afdelingen die langs elkaar werken.
- Beslissingen liggen op een niveau waar het overzicht ontbreekt, of te hoog waardoor alles wacht.
- De informatie om te sturen bestaat wel, maar niet op één plek en niet in dezelfde definitie.
- De techniek is gekozen op functielijstjes in plaats van op het werk dat hij moet dragen. Zie technologie zonder resultaat.
Waar een operating model uit bestaat
De namen verschillen per methode. De inhoud is opvallend stabiel.
Capabilities
Wat de organisatie moet kúnnen om de strategie waar te maken, los van wie het doet. Een capability als "een offerte binnen twee dagen onderbouwd uitbrengen" zegt meer dan een afdelingsnaam.
Processen en waardestromen
Hoe het werk van vraag tot levering loopt, en waar het tussen stappen stilstaat. Zie procesoptimalisatie.
Organisatie en besluitvorming
Wie waarover beslist, en wie eigenaar is van een keten in plaats van van een stap. Dit is vaker de bottleneck dan de structuur zelf.
Informatie
Welke cijfers er zijn, in welke definitie, en of iemand ze vertrouwt. Zonder dat laatste stuurt niemand erop.
Technologie
De systemen die dit alles dragen, gekozen vanuit het werk en niet andersom. Zie waarom processen belangrijker zijn dan software.
Sturing en meetpunten
Waarop de organisatie stuurt, en of die maten het geheel dienen of het deel. Zie welke KPI's werkelijk op groei sturen.
Drie fouten die het model tot papier maken
Beginnen bij het organogram
Een operating model dat als eerste vakjes verschuift, verplaatst het probleem naar een nieuwe grens. Begin bij de capability die de strategie vraagt en bij de stroom die hem levert.
Een doelplaatje zonder tussenstap
Een target operating model dat twee jaar vooruit ligt en geen eerstvolgende trede benoemt, wordt een presentatie. De waarde zit in de volgorde, niet in het eindbeeld.
De methode belangrijker maken dan het vraagstuk
Er zijn goede raamwerken, en ze zijn allemaal ondergeschikt aan de vraag die op tafel ligt. Een model dat compleet is maar niets besluit, heeft niets opgeleverd.
Hoe dit in mijn werk zit
Business architecture is mijn vertrekpunt: welke capability moet dit werk leveren, en waar breekt dat. Het operating model is daar de uitkomst van, niet het doel. In mijn analysekader raakt het aan meerdere van de acht domeinen tegelijk, en dat is precies waarom een specialist die één functie optimaliseert er zelden uitkomt. Zie de aanpak en wat een business architect doet.
Vragen over het operating model
Wat is het verschil tussen een operating model en een organisatiestructuur?
De structuur beschrijft wie waar hangt. Het operating model beschrijft hoe het werk loopt, wie waarover beslist en welke capabilities daarvoor nodig zijn. Een organisatie kan haar operating model wijzigen zonder dat het organogram verandert, en dat is vaak de goedkoopste route.
Wat betekent target operating model?
Het beoogde model: hoe de organisatie zou moeten werken om de strategie waar te maken. Bruikbaar zolang er een eerstvolgende trede bij staat. Zonder die trede is het een eindplaatje waar niemand morgen iets mee kan.
Is dit hetzelfde als enterprise architecture?
Nee, al overlappen ze. Enterprise architecture kijkt breed naar de samenhang van systemen, data en processen en is sterk verbonden met IT. Business architecture en het operating model beginnen bij wat de organisatie moet kunnen, en behandelen techniek als een van de dragers.
Hebben wij hier iets aan als we geen grote organisatie zijn?
Ja, en vaak eerder dan verwacht. Zodra het werk door meer dan drie of vier handen gaat en niemand de hele keten meer overziet, ontstaat het soort verlies waar dit denken over gaat.
Werk je met een vast raamwerk?
Ik gebruik wat past en verkoop geen methodiek. Het vertrekpunt is de capability die het vraagstuk vraagt; de notatie is daaraan ondergeschikt.
Methodiek
Loopt jullie strategie vast op hoe de organisatie werkt?
Plan een vrijblijvende kennismaking. In 30 minuten is scherp welke capability het plan veronderstelt en of die er werkelijk is.