Groei & strategie
Wat doet een business architect?
Een business architect kijkt naar een organisatie zoals een architect naar een gebouw: niet naar de losse onderdelen, maar naar hoe ze elkaar dragen. De vraag is niet welke afdeling beter kan, maar waar de samenhang het werk tegenhoudt.
Ricky Peters 7 min leestijd Belangrijkste inzichten
- Een business architect lost geen deelprobleem op. Hij stelt vast welk probleem opgelost moet worden.
- De rol zit een niveau boven de disciplines: strategie, processen, organisatie, informatie en techniek in hun onderlinge verband.
- Het is geen IT-functie, ook al deelt de term zijn naam met enterprise architecture.
- Je hebt er pas een nodig als een vraagstuk meerdere afdelingen tegelijk raakt en niemand kan aanwijzen waar het vastloopt.
Het korte antwoord
Een business architect brengt in kaart hoe een organisatie als systeem functioneert, stelt vast welk onderdeel de rest begrenst, en bepaalt welke verandering daar iets aan doet. In die volgorde.
Het verschil met de meeste adviesrollen zit in het startpunt. Een specialist begint bij zijn eigen discipline: de marketeer bij de propositie, de IT-adviseur bij het systeem, de organisatieadviseur bij de structuur. Elk van hen heeft gelijk over zijn eigen deel, en juist daarom lopen die trajecten vaak langs elkaar heen.
Een business architect begint een stap eerder, bij de vraag welk bedrijfsprobleem er eigenlijk opgelost moet worden. Pas als dat vaststaat, volgt welke discipline aan zet is. Soms is dat techniek, vaker is het een keuze die niemand had durven maken.
Waar een business architect naar kijkt
Vijf lagen, en vooral hoe ze op elkaar aansluiten.
Strategie
Welke klanten je bedient, met welk aanbod en waarom zij voor jou kiezen. Niet als document, maar als reeks keuzes die je in de rest van de organisatie moet kunnen terugzien.
Processen
Hoe het werk daadwerkelijk verloopt, inclusief de uitzonderingen die niemand heeft opgeschreven. Daar zit meestal het verschil tussen wat een organisatie denkt te doen en wat ze doet.
Organisatie
Wie beslist, wie uitvoert en waar die twee elkaar in de weg zitten. Een structuur die ooit klopte, is na drie groeistappen vaak de rem geworden.
Informatie
Welke cijfers er zijn, welke besluiten daarop rusten en welke vragen niemand kan beantwoorden. Dat laatste is doorgaans het meest onthullend.
Techniek
De systemen die dit alles ondersteunen of tegenwerken. Deze laag komt als laatste, want techniek is bijna nooit het probleem en bijna altijd het antwoord waarmee men begint.
Wat het niet is
De term wordt op vier manieren verward, en dat is te begrijpen.
Niet hetzelfde als enterprise architect
In de IT bestaat business architecture als onderdeel van enterprise architecture, met eigen raamwerken en modellen. Dat vak richt zich op de architectuur van informatievoorziening. De rol zoals hier bedoeld zit dichter bij de directietafel dan bij het applicatielandschap, al raken ze elkaar zodra techniek in beeld komt.
Geen business consultant
Een consultant wordt meestal ingehuurd voor een afgebakende vraag met een verwacht antwoord. Een business architect wordt gehaald als juist onduidelijk is welke vraag gesteld moet worden.
Geen interim manager
Een interim manager neemt een rol over en draait mee in de lijn. Een business architect neemt geen rol over; hij verandert hoe de rollen zich tot elkaar verhouden.
Geen projectleider
Een projectleider zorgt dat een besluit wordt uitgevoerd. Een business architect zorgt dat het juiste besluit op tafel komt. Daarna is een projectleider vaak precies wat je nodig hebt.
Wanneer je er een nodig hebt, en wanneer niet
Er zijn drie signalen die er meestal samen zijn.
Het vraagstuk raakt meerdere afdelingen. Commercie wijst naar productie, productie naar planning, planning naar verkoop. Iedereen heeft gelijk en niemand kan het alleen oplossen.
Er liggen te veel goede plannen. Tien initiatieven die allemaal verdedigbaar zijn, en geen manier om te bepalen welke eerst moet. Dat is geen prioriteringsprobleem maar een diagnoseprobleem.
De vorige verbetering hielp niet. Er is geïnvesteerd in een systeem, een campagne of een reorganisatie, en het resultaat bleef uit. Meestal omdat de ingreep op de verkeerde plek zat.
En wanneer niet: als je weet wat er moet gebeuren en het lukt alleen niet om het uit te voeren, dan heb je capaciteit nodig en geen analyse. Als het vraagstuk binnen één afdeling past, is een specialist sneller en goedkoper. Dat hoor je in een kennismaking ook gewoon.
Zie de aanpak voor hoe zo’n traject verloopt, en over Ricky voor waar deze rol vandaan komt.
Veelgestelde vragen
Is een business architect hetzelfde als een enterprise architect?
Nee. Enterprise architecture is een IT-discipline die de architectuur van informatievoorziening beschrijft, met eigen raamwerken. Deze rol zit dichter bij de directie en begint bij het bedrijfsprobleem, niet bij het applicatielandschap.
Hoe verschilt het van een strategisch adviseur?
In de praktijk lopen ze in elkaar over, en veel mensen doen beide. Het onderscheid dat ik aanhoud: strategisch advies gaat over de keuzes, architectuur gaat over of de organisatie die keuzes kan dragen.
Werkt zo iemand ook aan de uitvoering?
Bij de eerste stappen wel, want een analyse die niemand doorvoert is een rapport. Daarna hoort het werk over te gaan naar de mensen die het blijvend moeten doen.
Hoe lang duurt zo’n traject?
De diagnose kost doorgaans enkele weken. Wat daarna volgt hangt af van wat eruit komt en loopt van een enkel besluit tot een verandering van maanden.
Weet je waar het bij jou werkelijk vastloopt?
Als afdelingen naar elkaar wijzen en de vorige verbetering niets opleverde, zit de oorzaak zelden waar hij zichtbaar is. In een kennismaking kijken we samen waar dat bij jou zit.
Ricky PetersStrategisch adviseur commerciële groei. Helpt directie en management van gevestigde B2B-organisaties bepalen waar groei werkelijk vastloopt.